Terapia osób uzależnionych oraz ich rodzin

Terapia uzależnień chemicznych

jest formą pomocy skierowaną do osób, które doświadczają trudności związanych z używaniem alkoholu, leków lub innych substancji psychoaktywnych. Zgłaszają się po nią zarówno osoby, które mają świadomość uzależnienia, jak i te, które zauważają, że używanie substancji zaczyna wymykać się spod kontroli, przynosi szkody w życiu osobistym, zdrowiu lub relacjach.

Uzależnienie nie jest wyłącznie problemem „braku silnej woli”. Często jest ono sposobem radzenia sobie z nadmiernym stresem, trudnymi emocjami, doświadczeniem traumy, poczuciem pustki lub brakiem regulacji emocjonalnej. W terapii ważne jest zrozumienie, jaką funkcję pełniła substancja w życiu danej osoby, a nie tylko skupianie się na samym objawie.

Na czym polega terapia?

Terapia uzależnień chemicznych polega na pracy nad:

  • rozpoznaniem mechanizmów uzależnienia i momentów utraty kontroli,
  • odbudowywaniem zdolności regulowania emocji bez sięgania po substancję,
  • rozumieniem związków pomiędzy używaniem substancji a stresem, relacjami, historią życia lub doświadczeniami traumatycznymi,
  • wzmacnianiem motywacji do zmiany i odpowiedzialności za własne decyzje,
  • budowaniem alternatywnych, bezpiecznych sposobów radzenia sobie.

W zależności od sytuacji terapia może koncentrować się na utrzymaniu abstynencji lub na ograniczaniu zachowań związanych z używaniem substancji, jeśli taki cel jest na danym etapie realny i uzgodniony.

Jak pracuję z uzależnieniem?

W swojej pracy łączę doświadczenie terapeuty uzależnień z podejściem integracyjnym. Oznacza to, że oprócz klasycznej pracy nad mechanizmami uzależnienia uwzględniam także:

  • regulację układu nerwowego,
  • wpływ traumy i przewlekłego stresu,
  • trudności w relacjach i zaburzenia więzi,
  • poczucie sensu, wartości i kierunku w życiu.

Pracujemy w tempie dostosowanym do możliwości osoby uczestniczącej w terapii. Zmiana nie polega na presji ani kontroli, lecz na stopniowym odzyskiwaniu wpływu i zdolności wyboru.

Dla kogo jest ta forma terapii?

Terapia uzależnień chemicznych jest skierowana do:

  • osób uzależnionych od alkoholu, leków lub innych substancji psychoaktywnych,
  • osób, które nadużywają substancji i zauważają związane z tym szkody,
  • osób po zakończonym leczeniu stacjonarnym lub detoksykacji,
  • osób z nawrotami picia lub używania substancji,
  • osób, u których uzależnienie współwystępuje z depresją, lękiem, traumą lub trudnościami relacyjnymi.

Terapia a bezpieczeństwo

W przypadku uzależnień szczególną wagę przykładam do kwestii bezpieczeństwa – zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Jeśli sytuacja tego wymaga, terapia indywidualna może być uzupełniona o inne formy pomocy (np. konsultację psychiatryczną, leczenie stacjonarne, grupy wsparcia).

Warunkiem odbycia sesji terapeutycznej jest utrzymywania abstynencji od substancji.
W przypadku pozostawania pod wpływem alkoholu, leków lub innych substancji psychoaktywnych spotkanie nie może się odbyć, ponieważ uniemożliwia to bezpieczną i efektywną pracę terapeutyczną.

Terapia uzależnień behawioralnych

jest formą pomocy skierowaną do osób, które doświadczają trudności związanych z powtarzalnymi zachowaniami, nad którymi tracą kontrolę, mimo że przynoszą one szkody w życiu osobistym, zawodowym, zdrowotnym lub relacyjnym.

Do terapii zgłaszają się zarówno osoby, które rozpoznają u siebie uzależnienie, jak i te, które zauważają, że określone zachowania zaczynają dominować w ich życiu, pochłaniają coraz więcej czasu i energii, a próby ograniczenia lub zaprzestania kończą się niepowodzeniem.

Uzależnienia behawioralne mogą dotyczyć m.in.:

  • hazardu,
  • korzystania z internetu i mediów społecznościowych,
  • gier komputerowych,
  • pornografii i zachowań seksualnych,
  • pracy (pracoholizm),
  • jedzenia (kompulsywne objadanie się),
  • zakupów lub innych zachowań kompulsywnych.

Jak rozumiane jest uzależnienie behawioralne?

Uzależnienie behawioralne nie jest wyłącznie problemem „braku kontroli” czy „słabej woli”. Bardzo często jest ono sposobem regulowania emocji, radzenia sobie z napięciem, samotnością, stresem, poczuciem pustki lub trudnymi doświadczeniami z przeszłości.

W terapii istotne jest zrozumienie:

  • jaką funkcję pełniło dane zachowanie (np. ukojenie, oderwanie, poczucie kontroli),
  • w jakich sytuacjach się pojawiało,
  • co utrudnia jego ograniczenie lub zaprzestanie.

Dopiero na tej podstawie możliwa jest realna i trwała zmiana.

Na czym polega terapia uzależnień behawioralnych?

Terapia polega na pracy nad:

  • rozpoznawaniem mechanizmów uzależnienia i momentów utraty kontroli,
  • zwiększaniem świadomości impulsów, napięcia i emocji poprzedzających zachowanie,
  • odbudowywaniem zdolności regulowania emocji bez sięgania po nawykowe zachowanie,
  • rozumieniem związków między uzależnieniem a stresem, relacjami, historią życia lub doświadczeniami traumatycznymi,
  • wzmacnianiem motywacji do zmiany i odpowiedzialności za własne decyzje,
  • budowaniem alternatywnych, bezpiecznych sposobów radzenia sobie.

W zależności od sytuacji i etapu procesu, terapia może koncentrować się na:

  • całkowitym zaprzestaniu zachowania,
  • lub ograniczaniu jego intensywności i częstotliwości, jeśli taki cel jest na danym etapie realny i wspólnie uzgodniony.

Jak pracuję z uzależnieniami behawioralnymi?

W swojej pracy łączę doświadczenie terapeuty uzależnień z podejściem integracyjnym. Oznacza to, że oprócz klasycznej pracy nad mechanizmami uzależnienia uwzględniam także:

  • regulację układu nerwowego i reakcje stresowe,
  • wpływ traumy i przewlekłego napięcia,
  • trudności w relacjach i zaburzenia więzi,
  • poczucie sensu, wartości i kierunku w życiu,
  • rolę wstydu, poczucia winy i nadmiernej kontroli.

Pracujemy w tempie dostosowanym do możliwości osoby uczestniczącej w terapii. Zmiana nie opiera się na presji ani kontroli, lecz na stopniowym odzyskiwaniu wpływu, sprawczości i zdolności wyboru.

Dla kogo jest ta forma terapii?

Terapia uzależnień behawioralnych jest skierowana do:

  • osób, które zauważają u siebie utratę kontroli nad określonym zachowaniem,
  • osób doświadczających szkód w relacjach, zdrowiu lub pracy,
  • osób z nawrotami zachowań nałogowych,
  • osób, u których uzależnienie współwystępuje z lękiem, depresją, traumą lub trudnościami relacyjnymi,
  • osób, które próbowały samodzielnie ograniczyć zachowanie, ale bez trwałego efektu.

Terapia a bezpieczeństwo

W pracy z uzależnieniami behawioralnymi szczególną wagę przykładam do bezpieczeństwa psychicznego oraz stabilności procesu terapeutycznego.

Warunkiem odbycia sesji terapeutycznej jest:

  • gotowość do pracy w stanie trzeźwości psychicznej,
  • niepodejmowanie w trakcie sesji zachowań uzależnieniowych (np. grania, korzystania z pornografii, robienia zakupów, korzystania z aplikacji hazardowych).

Jeśli sytuacja tego wymaga, terapia indywidualna może zostać uzupełniona o inne formy pomocy, np. konsultację psychiatryczną, grupy wsparcia lub terapię par czy rodziny.

Psychoterapia osób współuzależnionych

Czym jest współuzależnienie?

  • Współuzależnienie to stan, w którym życie emocjonalne i funkcjonowanie osoby w znacznym stopniu koncentruje się wokół drugiego człowieka – najczęściej osoby uzależnionej lub przeżywającej poważne trudności. Współuzależnienie nie jest chorobą, lecz adaptacją do długotrwałego stresu, chaosu i braku poczucia bezpieczeństwa w relacji.

    Osoby współuzależnione często:

    • nadmiernie biorą odpowiedzialność za innych,
    • mają trudności z rozpoznawaniem własnych potrzeb,
    • żyją w ciągłym napięciu i czujności,
    • doświadczają poczucia winy, wstydu lub bezsilności,
    • trwają w relacjach, które są dla nich obciążające lub raniące.

Na czym polega terapia współuzależnienia?

Psychoterapia współuzależnienia koncentruje się na:

  • odzyskiwaniu kontaktu z własnymi emocjami i potrzebami,
  • uczeniu się stawiania granic bez poczucia winy,
  • rozpoznawaniu mechanizmów kontroli, ratowania i nadodpowiedzialności,
  • odbudowywaniu poczucia wpływu i sprawczości,
  • pracy z lękiem, wstydem i złością,
  • stopniowym wychodzeniu z ról, które powstały w relacjach z osobą uzależnioną.

Terapia nie polega na „naprawianiu” drugiej osoby, lecz na odzyskiwaniu siebie i własnego życia.

Psychoterapia DDA – Dorosłych Dzieci Alkoholików

Kim są DDA?

DDA to osoby, które wychowywały się w rodzinach z problemem alkoholowym i w dorosłości zmagają się z konsekwencjami tego doświadczenia – nawet jeśli same nie piją alkoholu.

Typowe trudności DDA to m.in.:

  • trudności w relacjach i bliskości,
  • nadmierna potrzeba kontroli lub przeciwnie – poczucie chaosu,
  • niskie poczucie własnej wartości,
  • lęk przed odrzuceniem,
  • trudności w regulacji emocji,
  • skłonność do perfekcjonizmu lub autooskarżania,
  • problemy psychosomatyczne.

Na czym polega terapia DDA?

Psychoterapia DDA polega na:

  • rozumieniu, jak doświadczenia z dzieciństwa wpłynęły na obecne życie,
  • pracy z wewnętrznym dzieckiem i doświadczeniami zaniedbania,
  • rozpoznawaniu i modyfikowaniu utrwalonych schematów relacyjnych,
  • odbudowywaniu poczucia bezpieczeństwa w relacji terapeutycznej,
  • rozwijaniu zdrowszych sposobów regulowania emocji,
  • integrowaniu trudnych doświadczeń bez ich wypierania.

Proces terapeutyczny pomaga stopniowo oddzielić przeszłość od teraźniejszości i żyć bardziej w zgodzie ze sobą.

Jak pracuję w terapii współuzależnienia, DDA?

W swojej pracy łączę doświadczenie terapeuty uzależnień z podejściem integracyjnym. Oznacza to uwzględnianie:

  • historii życia i relacji,
  • wpływu traumy rozwojowej,
  • regulacji układu nerwowego,
  • pracy z emocjami i ciałem,
  • aspektów egzystencjalnych – sensu, wartości i odpowiedzialności.

Proces terapii jest dostosowany do możliwości i tempa osoby uczestniczącej w terapii. Nie chodzi o szybkie zmiany, lecz o trwałe i bezpieczne porządkowanie wewnętrznego świata.

Dla kogo jest ta forma terapii?

Psychoterapia współuzależnienia, DDA  jest pomocna dla osób, które:

  • czują, że żyją bardziej życiem innych niż własnym,
  • doświadczają powtarzających się trudności w relacjach,
  • czują chroniczne napięcie, zmęczenie lub pustkę,
  • mają poczucie, że „coś z przeszłości” nadal wpływa na ich teraźniejszość,
  • chcą lepiej zrozumieć siebie i odzyskać wpływ na swoje życie.

Nie musisz mieć pewności, czy to już „uzależnienie”, ani znać odpowiedzi na wszystkie pytania. Wystarczy, że coś przestaje Ci służyć albo zaczyna Cię niepokoić. Terapia może być miejscem bezpiecznego przyjrzenia się temu – bez ocen i presji. Jeśli odnajdujesz się w którymś z opisów, nie oznacza to, że „coś jest z Tobą nie tak”. To często ślad relacji i doświadczeń, w których przyszło Ci żyć. Psychoterapia może być miejscem bezpiecznego powrotu do siebie.